DENETİMLİ SERBESTLİK NEDİR?

DENETİMLİ SERBESTLİK NEDİR?

03 Temmuz 2005 tarihli ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanununda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı, adalet komisyonunun bulunduğu yerlerde denetimli serbestlik müdürlüğü ile koruma kurulu kurulmuştur. İhtiyaç duyulması halinde, iş durumu ve coğrafi konum göz önüne alınarak Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün önerisi ve Adalet Bakanlığının onayı ile denetimli serbestlik müdürlüğü bulunmayan ilçelerde denetimli serbestlik hizmetlerini yürütmek üzere denetimli serbestlik müdürlüğüne bağlı bürolar kurulabilecek veya kaldırılabilecektir.

Denetimli serbestlik hizmetlerine ilişkin danışma organı olarak Adalet Bakanlığında, Denetimli Serbestlik Hizmetleri Danışma Kurulu oluşturulmuştur. Danışma Kurulu, Adalet Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında çeşitli kurum ve kuruluşların üst düzey yöneticileri ile toplanmaktadır.

Denetimli serbestlik hizmetleri, Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında daire başkanlığı, taşra teşkilatında denetimli serbestlik müdürlükleri ve koruma kurulları ile bürolar tarafından yürütülmektedir.

Denetimli serbestlik, ceza yargılamasının parçası ve bir ceza infaz yöntemidir. Sosyal anlamda denetimli serbestlikte, kişinin ıslah ve topluma kazandırılması esastır. Türk hukuk sisteminde denetimli serbestlik; kişinin işlediği bir suç nedeniyle tutuklanması yada mahkemece hakkında mahkumiyet kararı verilmesi sonucunda ceza evine girmesi yerine, cezasını toplum içerisinde gözetim ve denetim altında çekmesini ifade eder.

Denetimli serbestlik; alternatif bir infaz sistemidir. Şüpheli, sanık veya hükümlüler için hapsin alternatifi olan bu sistemde, şarta bağlı olarak serbest bırakılmakta ve kendilerine bir takım yükümlülükler getirilmektedir.

Denetimli Serbestlik hapis dışı ve tedbirlerine mahkum edilen kişilere, koşullu salıverilen kişilere, cezası ertelenen kişilere; topluma uyumları için gerekli psiko-sosyal yardımı yapmak, onları toplum içersinde denetleyerek haklarında hükmedilen ceza veya tedbirin infazını sağlamak, suçluya ve suç mağduruna yardım etmek, suçlular hakkında sosyal araştırma raporları yazarak adli mercilere vermek, tahliye sonrasında hükümlülere iş ve çalışma imkanı sağlamak ve kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.

Müdürlüklerde;

a) Gelen evrak bürosu,

b) Kayıt kabul bürosu,

c) Değerlendirme ve planlama bürosu,

ç) İnfaz bürosu,

d) Eğitim ve iyileştirme bürosu,

e) Denetim bürosu,

f) Mağdur destek hizmetleri bürosu,

g) Koruma kurulları bürosu,

ğ) İdari ve mali işler bürosu bulunur.

Tanımlar

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinde Yer Alan Tanımlar;

a) Adalet komisyonu: Adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonunu,

b) Araştırma ve değerlendirme formu: Sanık veya hükümlüyü suça iten nedenleri, hükümlünün tekrar suç işleme ve başkasına zarar verme riski ile ihtiyaçlarını belirleyen değerlendirme aracını,

c) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,

ç) Büro: Denetimli serbestlik müdürlüklerindeki bürolar ile müdürlük bulunmayan ilçelerde denetimli serbestlik hizmetlerini yürütmek üzere denetimli serbestlik müdürlüğüne bağlı olarak kurulan büroyu,

d) Daire başkanlığı: Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığını,

e) Danışma Kurulu: Denetimli Serbestlik Hizmetleri Danışma Kurulunu,

f) Denetimli serbestlik: Şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmesi ve topluma kazandırılması için ihtiyaç duyulan her türlü hizmet, program ve kaynakların sağlandığı alternatif bir ceza ve infaz sistemini,

g) Denetimli serbestlik kararı: Şüpheli, sanık veya hükümlüler hakkında verilen seçenek ceza veya tedbirler ile denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenen tedbir veya yükümlülükleri,

ğ) Denetimli serbestlik memuru: Denetimli serbestlik müdürlüğü veya bürosunda kadrolu veya sözleşmeli olarak görev yapan infaz ve koruma memurunu,

h) Denetimli serbestlik personeli: Denetimli serbestlik müdürünü, müdür yardımcısını, şefi, denetimli serbestlik uzmanını ve denetimli serbestlik memuruyla diğer görevlileri,

ı) Denetimli serbestlik uzmanı: Denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici olarak görev yapan psikolog, sosyal çalışmacı, sosyolog ve öğretmeni,

i) Elektronik izleme: Şüpheli, sanık veya hükümlülerin elektronik yöntem ve araçlar ile toplum içinde izlenmesini, gözetim ve denetim altında tutulmasını sağlayan, mağdurun veya toplumun korunmasını destekleyen uygulamaları,

j) Genel Müdürlük: Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünü,

k) Gönüllü çalışan: Denetimli serbestlik müdürlüğünde bilgi, beceri ve ilgi alanları doğrultusunda gönüllülük esasına göre çalışan kişiyi,

l) İzleme merkezi: Şüpheli, sanık veya hükümlülerin elektronik yöntem ve araçlarla toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi için oluşturulan elektronik izleme merkezini,

m) Kamu hizmeti cezası: 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde öngörülen, bir kamu kurumunun veya kamu yararına hizmet veren bir özel kuruluşun belirli hizmetlerinde ücretsiz olarak çalıştırılmayı,

n) Kanun: 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanununu,

o) Koruma Kurulu: Adli yargı ilk derece mahkemeleri adalet komisyonlarının bulunduğu yerde oluşturulan kurulu,

ö) Komisyon: İnfaz işlemleri değerlendirme komisyonunu,

p) Mağdur: Kendisine veya birinci dereceden aile üyelerinden birine karşı işlenen suçun fiziksel, duygusal veya maddi sonuçları sebebiyle desteğe ihtiyaç duyan kişiyi,

r) Müdahale ekibi: Müdürlüklerde denetim bürosunda görevli personel içerisinden, izleme merkezi ile birebir çalışmak ve iletişimi sağlamak üzere oluşturulan elektronik izleme müdahale ekibini, s) Müdür: Denetimli serbestlik müdürünü,

ş) Müdürlük: Adli yargı ilk derece mahkemeleri adalet komisyonlarının bulunduğu yerde kurulan denetimli serbestlik müdürlüğünü,

t) Rehberlik: Hükümlünün; yeniden suç işlemesini önlemek amacıyla iyileştirilmesini, topluma yeniden kazandırılmasını ve uyum sağlamasını, doğru seçim yapmasını, problemlerini etkili çözmesini, kapasitesini geliştirmesini sağlamak için yapılan çalışmaları,

u) Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP): Adalet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemini,

ü) Vaka sorumlusu: Yükümlülere yönelik iyileştirme ve denetime ilişkin belirlenen programlar ile kararların infazına ilişkin çalışmaların yürütülmesini koordine eden denetimli serbestlik memurunu,

v) Yükümlü: Haklarında yükümlülük kararı verilen, denetim altına alınan veya tedbir kararı verilen ve denetimli serbestlik müdürlüğünce toplum içinde denetim, takip ve iyileştirilmesi yapılan şüpheli, sanık veya hükümlüyü, ifade eder.

DENETİMLİ SERBESTLİK HİZMETLERİNİN AMACI NEDİR?
Denetimli serbestliğin amacı; suçluyu topluma kazandırmak, toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak, suç işleyen insanları ıslah ederek yeniden üretken bireyler olarak toplum arasındaki onurlu yerini almasına yardım etmektir. Bunu yapmak için de öncelikle toplumu suçlulardan korumak ve suçluyu ıslah etmek gerekmektedir. Bu bakımdan denetimli serbestlik hizmetleri, toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak için, suç işleyen veya şartla tahliye olan insanların yeniden suç işlemesini önlemeyi, cezalarını toplum içinde rencide olmadan çekmelerini sağlamayı ve onlara rehberlik yaparak topluma kazandırılmalarına katkıda bulunmayı amaç edinmiştir.

Suçluları sadece dört duvar arasına kapatarak özgürlüğünden yoksun bırakmanın ne suçlulara ne de topluma bir faydası olmuştur.

Bu bakımdan Türk denetimli serbestlik hizmetleri; toplumun huzur ve mutluluğunu sağlamak için, suç işleyen veya şartla tahliye olan insanların yeniden suç işlemesini önlemeyi, suçluların cezalarını toplum içinde rencide olmadan çekmelerini sağlamayı ve onlara her konuda rehberlik yaparak topluma kazandırılmasına katkıda bulunmayı amaç edilmiştir.

Denetimli Serbestlik Sisteminin Sosyal Hedefleri:

Suçlunun, toplum içerisinde, ailesiyle ve yakın çevresiyle düzenli ve sürdürülebilir bir ilişki kurması sağlanarak, bireyselleştirme, eğitim ve iyileştirmenin hapis dışında sağlanması ve hayatını kendisi kazanan, verimli, üretken, yasalara saygılı bir birey olarak topluma kazandırılması,

Suçlunun toplum içerisinde düzenli olarak denetlenerek, işlenmesi muhtemel olabilecek yeni bir suçun önlenmesi, toplumdan gelebilecek olumsuz sosyal tepkilere karşı suçlunun korunması, böylece suçlunun, toplumun ve mağdurun korunması,

Bir kısım yaptırımların, hapis dışı yöntemlerle toplum içerisinde infaz edilmesi suretiyle tasarruf edilen ülke kaynaklarının ihtiyaç duyulan diğer yararlı alanlarda kullanılmasının sağlanması,

Kısa süreli ceza gerektiren hafif suçlar ile bunlara verilen cezalar arasında denge ve orantılılık ölçüsü sağlanarak hapsetmenin her zaman başvurulan bir yöntem olmaktan çıkarılması, böylece cezaevlerindeki kalabalıklaşma ve güvenlik sorunlarının önüne geçilmesi,

Çeşitli ruhsal ya da psikolojik rahatsızlıkları olan suçluların kapalı bir cezaevinde tutulmak yerine toplum içinde ya da sosyal kurumlarda psiko-sosyal ve tıbbi tedbirlerle rehabilitasyonu, böylece sağlıklı toplum hedefine ulaşılmasının sağlanması,

Maruz kaldığı suç nedeniyle sosyal ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalan mağdurlara bu sorunlarının çözümünde destek sağlanarak toplumda adalete olan inancın güçlendirilmesi ve toplumsal barışın sağlanması,

Salıverme sonrasında hükümlüye iş bulması ya da iş kurması konusunda yardım sağlanarak suçun önlenmesi, suçluların toplumla bütünleşmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlanmasının sağlanması, Suçlu hakkında yapılacak sosyal araştırmalarda yargısal makamların suçluyu daha iyi tanımalarına imkân sağlanması, böylece ceza adaleti sisteminin daha doğru ve rasyonel hükümler vermesine yardım edilmesi,

Çocuk ve genç suçluların, eğitim ve mesleki eğitimi kapsayan iyileştirme yöntemleriyle topluma kazandırılması ve onların aile içi şiddete ve suç istismarına karşı korunması,

Suçlu ile suç mağduru arasında uzlaşma sağlanarak mağdurun zararının giderilmesi böylece sosyal barış ve adaletin sağlanmasıdır

DENETİMLİ SERBESTLİK HİZMETLERİNİN GÖREVLERİ NELERDİR?

Denetimli serbestlik hizmetleri ile kişilerin yeniden suç işlemesini önlenmesi ve topluma kazandırılması amaçlanmaktadır. Türk denetimli serbestlik hizmetlerinin görevlerini genel olarak iki başlık altında incelemek mümkündür; Denetim ve Yardım.

Denetim: Mahkemelerce hakkında alternatif tedbir veya cezalara hükmedilen şüpheli, sanık veya hükümlülerin takibini yaparak cezalarını toplum içinde çekmelerini sağlamak ve bunun denetimini yapmak.

Toplum İçinde Denetimin Amacı;

• Suç tekrarı olasılığının azaltılması,

• Hükümlünün iyileştirilmesi,

• Hükümlünün topluma yeniden kazandırılmasında yardımcı olmak,

• Hükümlünün topluma verdiği zararı telafi etmesine izin vermek,

• Toplumun korunmasına katkıda bulunmak.

Yardım: Suçtan zarar gören kişilerin karşılaştıkları sosyal ve ekonomik sorunların çözümü ile ceza infaz kurumlarından salıverilen hükümlülerin toplumun bir bireyi olarak normal insanlar gibi toplum içinde yerini almasını sağlamak için meslek veya sanat edinmelerinde, iş bulmalarında ve karşılaştıkları diğer güçlüklerin çözümünde onlara yardımcı olmak.

Denetimli Serbestliğin Yardım Hizmetleri: Denetimli serbestlik hükümlülerin yeniden suç işlemesini önlemek onların toplumla bütünleşmesini sağlamak ve bu şekilde onları topluma yeniden kazandırmak amacıyla bir takım yardım hizmetlerinde bulunulur.

Bu yardım hizmetleri;

• Psiko-sosyal yardımlar

• Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri

• Tahliye sonrası yardımlardır.

Psiko-Sosyal Yardım: Suça sürüklenen çocuk, şüpheli, sanık veya hükümlü ile suçtan zarar görenlere toplumla bütünleşmesi amacıyla sağlanması düşünülen psikolojik, sosyal, eğitim, sağlık, ekonomik, barınma, danışmanlık gibi her türlü hizmet, program ve kaynakları ifade eder.

Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri: Denetimli serbestlik memurları, mahkemelerce haklarında denetimli serbestlik tedbirine hükmedilen hükümlere rehberlik yapmak üzere görevlendirilebilirler.

Mahkemelerce hükümlülere rehber olarak atanan denetimli serbestlik memuru, hakkında denetimli serbestlik kararı verilin hükümlünün kötü alışkanlıklarından kurtulması ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesi kötü alışkanlıklar edinebileceği çevrelerden uzak kalması hususunda öğütte bulunur. Kişiyi sorumluluk bilincinin gelişmesine uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasının etki ve sonuçları hakkında bilgilendirir. Hükümlünün eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya yanında çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunmak suretiyle hükümlülere yardımcı olurlar.

DENETİMLİ SERBESTLİK SİSTEMİNİN HEDEF KİTLESİ KİMLERDİR?

• Suça sürüklenen çocuklar,

• Şüpheli, sanık, tanık pozisyonunda olup; hakkında mahkemelerce tedbir yükümlülüğü verilen gençler (18-21 yaş),

• Şüpheli, sanık, tanık pozisyonunda olup; hakkında mahkemelerce tedbir yükümlülüğü verilen yetişkinler (21 yaşını doldurmuş kişiler),

• Mağdurlar (Suçtan zarar görmüş kişiler).

Denetimli Serbestlik Çorum Şube Müdürlüğü © 2012 Tüm Hakları Saklıdır.
Webmaster : Mustafa FİDAN
Bu Sitede Yayınlanan Tüm İçerikler, İzinsiz Kaynak Gösterilemez ve Yayınlanamaz.